INFORMACJE DODATKOWE Uzaleznienie od nikotyny Palenie tytoniu jest wciaz powaznym problemem spolecznym. Wywoluje szereg schorzen, które powoduja przedwczesna smierc u osób palacych. Na calym swiecie tyton pali ponad 1,2 mld osób; tylko w Europie z powodu tzw. chorób odtytoniowych umiera rocznie 1,2 mln osób. Sposród obecnie palacych, az 50% umrze na choroby zwiazane z paleniem tytoniu, jesli nie zerwie z nalogiem. Jak podaje Swiatowa Organizacja Zdrowia, jesli skala uzaleznienia od nikotyny nie zmniejszy sie, to w 2030 roku coroczna liczba zgonów osób palacych tyton wyniesie 10 milionów. Tyton zabije okolo 500 milionów sposród zyjacych obecnie mieszkanców Ziemi. Uzaleznienie od nikotyny to choroba przewlekla i nawracajaca. Przybiera ono postac farmakogenna (biologiczna) i psychogenna. Oba uzaleznienia moga wystepowac lacznie, choc w róznym nasileniu. Fizyczne i psychiczne wlasciwosci uzalezniajace nikotyny powoduja, ze dla wiekszosci palaczy rzucenie nalogu jest bardzo trudne. Nikotyna powoduje uzaleznienie fizyczne, pobudzajac w mózgu wydzielanie "hormonu szczescia" - dopaminy, co u palacza wywoluje krótkotrwale uczucie zadowolenia. Tymczasem okazuje sie, ze jest to jedynie chwilowe zaspokojenie glodu nikotynowego powstalego od czasu wypalenia ostatniego papierosa. Wiele mechanizmów biologicznych i behawioralnych prowadzacych do uzaleznienia od nikotyny (np. nawrotów nalogu) jest analogicznych do mechanizmów wystepujacych w przebiegu uzaleznienia od narkotyków lub alkoholu. Zrozumienie mechanizmu dzialania nikotyny na okreslone receptory w mózgu okazalo sie pomocne w zaprojektowaniu nowej metody wspomagajacej palaczy w trudnej drodze do zaprzestania palenia. Jak dziala nikotyna? Podczas palenia, dym wdychany z papierosa przedostaje sie drogami oddechowymi do pluc, skad nikotyna przechodzi bezposrednio do krwioobiegu. W ciagu kilku sekund od zaciagniecia sie dymem papierosowym, nikotyna dostarczana jest do milionów neuronów w centralnym ukladzie nerwowym. W sródmózgowiu, nikotyna laczy sie z receptorami nikotynowmi a4ß2, w efekcie czego do obszaru nagrody w mózgu zostaje przekazany okreslony sygnal powodujacy uwalnianie dopaminy. Wywoluje to krótkotrwale uczucie zadowolenia, polepszenie nastroju oraz chwilowo lepsza koncentracje. Za kazdym razem, kiedy pali sie tyton stezenie dopaminy w mózgu gwaltownie wzrasta, a nastepnie szybko spada. W efekcie palacz szybko odczuwa glód nikotynowy i chec zapalenia kolejnego papierosa. Dlugotrwale zazywanie nikotyny powoduje, ze nikotynowe receptory podlegaja zlozonym zmianom adaptacyjnym: zwieksza sie ich liczba i spada ich wrazliwosc na pobudzenie. Z czasem wymagaja one wiekszej stymulacji nikotynowej, aby osiagnac efekt oczekiwanej nagrody zwiazanej z paleniem. Czeste zazywanie produktów tytoniowych wplywa na zwiekszone zapotrzebowanie na dopamine, powodujac trudne do pokonania bledne kolo uzaleznienia od nikotyny. Wareniklina - obiecujacy nowy lek wskazany w odzwyczajeniu sie od palenia tytoniu, moze pomóc doroslym ludziom przezwyciezyc nalóg. Nikotyna, wiazac sie z receptorami a4ß2 w mózgu, powoduje gwaltowny wzrost stezenia dopaminy w mózgu. Niskie stezenie nikotyny, a co za tym idzie - dopaminy - moze wywolac efekt odstawienia: drazliwosc, niepokój, obnizony nastrój czy problemy z koncentracja, co stanowi podstawowa przeszkode w rzuceniu palenia i w rezultacie powrót do nalogu. Przeprowadzone badania dowiodly, ze wareniklina wiaze sie z receptorami a4ß2 z wyzszym powinowactwem niz nikotyna. Dzialanie warenikliny jest jednak inne. Jako czesciowy agonista, wiazac sie z receptorem a4ß2 wareniklina wywoluje mniejsza odpowiez dopaminy niz nikotyna, i w rezultacie powoduje umiarkowane, ale ciagle i równomierne uwalnianie dopaminy. Te nizsze stezenia dopaminy moga pomóc zmniejszyc glód nikotynowy bez wywolywania efektu nagrody powodowanego przez palenie. Dodatkowo, w przypadku zapalenia papierosa, wareniklina uniemozliwia nikotynie wiazanie sie z receptorami a4ß2, co chroni palacza przed zgubnym efektem nagrody zwiazanym z zazywaniem nikotyny. Pomoca w uzyskaniu informacji dodatkowych sluzy: Adam Linka, Pfizer Polska, tel. (22) 335 62 79, mail: adam.linka@pfizer.com ul. Rzymowskiego 28 02 - 697 Warszawa (Poland) Tel.: +48/22/ 335 61 00 Fax : +48/22/ 335 61 11 Pfizer Polska Sp. z o.o.